Dijken

Biodivers-natuurzaden-dijk-empel-gras-kruiden-bloemenmengsel-veilig-erosiebestendig
Biodivers-natuurzaden-dijk-bloemen-inheems-boterbloem

Foto's © Wolverlei/ Martin Stevens

 

Soortenrijke dijkvegetatie met een uitstekende erosiebestendigheid

Biodivers beseft het ecologisch belang van lijnvormige elementen in het landschap en levert al sinds jaar en dag zadenmengsels voor bermen, slootkanten en dijken aan diverse partijen als gemeenten, provincies en waterschappen. Lijnvormige elementen met een ecologisch hoogwaardige vegetatie leveren een flinke bijdrage aan de biodiversiteit van het landschap.

De samenstelling van de zadenmengsels van Biodivers is uitermate geschikt voor de ontwikkeling van een soortenrijke dijkvegetatie met een uitstekende erosiebestendigheid.

Biodivers is momenteel het enige bedrijf in Nederland dat zaden van complete plantengemeenschappen levert.

Door bronlocaties te oogsten langs de Maas, Rijn en IJssel kunnen we zadenmengsels leveren die geschikt zijn voor de dijken langs de respectievelijke rivieren. De zadenmengsels oogsten wij op soortenrijke bronlocaties in de vorm van gras op stam, waardoor we complete plantengemeenschappen met vele soorten grassen en kruiden oogsten.

Biodivers en dijken: expertise en ervaring

Voor dijken levert Biodivers sinds 1996 zadenmengsels op maat en biedt begeleiding bij inzaaien en maaibeheer. Voor elk type stroomgebied heeft Biodivers inmiddels een veelal regionaal mengsel geleverd dat niet alleen de toplaag goed vastlegt, maar ook de inheemse fauna een passend biotoop biedt.

Visie: wintergroen, inheems, eigen stroomdal en droogte-resistent

Biodivers hanteert de visie dat veiligheid (lees erosiebestendigheid van dijken) en ecologische waarde in een vakkundig samengesteld mengsel samengaan en onderscheidt daarbij vier aspecten:

1.      Wintergroen. Een belangrijke eis aan dijken is dat ze groen (d.w.z. voldoende begroeid) de winter ingaan. Door toevoeging van een eenjarige grassoort die snel kiemt gaat de dijk groen de winter in. In de jaren erop nemen de inheemse grassen en kruiden het over. Het aandeel grassen wordt per toepassing zodanig bepaald dat de erosiebestendigheid gewaarborgd is.

2.      Inheemse biodiversiteit. Bloemrijke dijken leveren een grote bijdrage aan de biodiversiteit, mits ze bestaan uit inheemse plantensoorten. Exoten en cultivars, gekweekte soorten uit het buitenland, zijn (elders) veel ingezaaid in afgelopen jaren. Zij ogen bloemrijk maar hebben nauwelijks tot geen ecologische waarde. De levenscyclus van wilde bijen en andere insecten is afgestemd op de inheemse grassen en kruiden; alleen inheemse planten bieden op het juiste tijdstip voedsel en nestgelegendheid, en hebben ook een positief effect op de kleine zoogdieren en vogelstand.

3.     Regionale herkomst. Biodivers kan de vraag naar zaden van regionale herkomst invullen voor alle grote rivieren en stroomdalen en een grote variatie in gebieden van Noord- tot Zuid- Nederland.

4.     Droogte resistent. Dijkgraslanden die bestaan uit inheemse gras- en kruidensoorten zijn uitermate bestand tegen droogte. Tijdens en na de langdurige droge periode in de zomer van 2018 bleken deze graslanden nauwelijks schade te hebben ondervonden terwijl de cultuurlijke dijkgraslanden, bestaand uit slechts een klein aantal (ondiep wortelende) gekweekte plantensoorten (voornamelijk afkomstig uit standaard dijkenmengsels D1 en D2) op veel locaties geheel of gedeeltelijk waren afgestorven.

Langdurig onderzoek: resultaten van het inzaaien van versterkte dijken

Vanaf 1996 zijn bij een aantal waterschappen, waaronder Waterschap Rivierenland, verbeterde rivierdijken ingezaaid met inheemse graskruidenmengsels van Biodivers Natuurzaden uit Oudewater. Deze mengsels zijn gewonnen op de dijken en in de uiterwaarden in het Nederlandse rivierengebied en bevatten alleen  zaden van inheemse streekeigen plantensoorten.

Direct na de inzaai is een monitoring van start gegaan waarmee de ontwikkeling van de dijkvegetatie wordt gevolgd aan de hand van permanente proefvlakken. Dit onderzoek is uitgevoerd door ecologisch adviesburo EurECO in opdracht van de Waterschappen.

Monitoring, de 4 belangrijkste punten:

  1. De graskruidenmengsels van Biodivers leveren al snel na de dijkverbetering een goed gesloten grasmat op die voldoet aan de civieltechnische eisen die worden gesteld aan de begroeiing van rivierdijken.

  2. Er komt een veelheid aan gras- en kruidensoorten voor, waardoor de dijken een kleurrijke aanblik bieden.

  3. Door het grote aantal gras - kruidensoorten is de dijkvegetatie aantrekkelijk voor vlinders, bijen, hommels en vele andere soorten insecten.

  4. Deze vegetatie een hogere erosiebestendigheid dan een monotone vegetatie die bestaat uit slechts één of enkele soorten. Elke plantensoort heeft een eigen type wortelstelsel. De ene soort wortelt diep terwijl een andere soort juist een oppervlakkig wortelstelsel heeft. Hoe groter de diversiteit aan plantensoorten, des te groter is de variatie aan wortelstelsels.

Meer weten over dit onderzoek en de toepassing van inheemse natuurzadenmengsels op dijken?

EurECOadvies:   www.zodenaandedijk.com  Cyril Liebrand 06 – 20 26 64 62

Biodivers: Peter de Groot 06 - 13 04 49 12

 

-